در یک بچ خوراک، هدف این نیست که مواد فقط داخل میکسر حرکت کنند؛ هدف آن است که اجزای فرمول به شکل یکنواخت در کل مخلوط توزیع شوند. اگر یکنواختی مناسب نباشد، نمونه‌های گرفته‌شده از نقاط مختلف بچ ممکن است ترکیب یکسانی نداشته باشند.
ضریب تغییرات یا CV چه می‌گوید؟
در آزمون یکنواختی اختلاط، معمولاً از چند نقطه نمونه‌برداری می‌شود و یک شاخص آماری برای پراکندگی نتایج محاسبه می‌شود. ضریب تغییرات (CV) هرچه کمتر باشد، نتایج نمونه‌ها به هم نزدیک‌ترند. روش آزمون، نشانگر انتخاب‌شده، تعداد نمونه‌ها و نحوه برداشت آن‌ها بر نتیجه اثر می‌گذارند؛ بنابراین مقایسه دو عدد CV بدون دانستن روش آزمون درست نیست.
چه عواملی نتیجه میکسر را تغییر می‌دهند؟
- ترتیب افزودن مواد: اجزای حجیم و ریزدانه ممکن است رفتار متفاوتی در میکسر داشته باشند.
- مقدار بچ: کارکرد میکسر در حجم کمتر یا بیشتر از محدوده طراحی می‌تواند تغییر کند.
- اندازه ذرات و چگالی: تفاوت ویژگی فیزیکی مواد می‌تواند احتمال جدایش را افزایش دهد.
- زمان اختلاط: زمان کم ممکن است مخلوط را نایکنواخت بگذارد؛ افزایش بی‌حساب زمان نیز لزوماً راه‌حل نیست و باید با آزمون و دستورالعمل تجهیزات تعیین شود.
- وضعیت دستگاه: سایش، خرابی تیغه یا پره، نشتی و باقی‌ماندن مواد از بچ قبلی می‌توانند نتیجه را تغییر دهند.
پژوهش چه می‌گوید؟
یک مطالعه منتشرشده در مجله Veterinary and Animal Science در سال ۲۰۲۲، مخلوط‌هایی با زمان‌های مختلف اختلاط را بررسی کرد. در آن مطالعه با افزایش زمان اختلاط، ضریب تغییرات خوراک کاهش خطی نشان داد؛ بااین‌حال، پژوهشگران در همان آزمایش اثر مستقیمی بر یکنواختی وزن بدن جوجه‌ها مشاهده نکردند. این نتیجه یادآوری می‌کند که کیفیت اختلاط یک شاخص فرایندی مهم است، اما نباید آن را به‌تنهایی معادل تضمین عملکرد گله دانست.
یک برنامه کنترل قابل اجرا
- روش نمونه‌گیری و نشانگر آزمون را پیش از شروع مشخص کنید.
- نمونه‌ها را از نقاط و زمان‌های تعریف‌شده برداشت کنید.
- نتیجه آزمون را همراه شماره بچ، فرمول، حجم بچ و زمان اختلاط ثبت کنید.
- در صورت خروج از معیار داخلی، ترتیب افزودن مواد، ظرفیت میکسر و وضعیت قطعات را بررسی کنید.
- پس از اصلاح، آزمون را تکرار کنید و نتیجه را با همان روش قبلی مقایسه کنید.
این مقاله درباره اصول عمومی کنترل اختلاط است و بیانگر روش اجرایی یا نتیجه آزمون کارخانه آرتادان نیست. برای معرفی روش‌های کنترل واقعی این مجموعه، باید مستندات واحد تولید و کنترل کیفیت بررسی شوند.